 |
Als je een noot enharmonisch verwisselt, geef je in feite een andere naam (spelling) aan een noot zonder dat deze (op een piano) anders klinkt (bijv. F# danwel Gb).
Wat je met zo'n enharmonisatie bereikt is een zo 'logisch' mogelijke benaming in de gebruikte muzikale context. Iedere noot (behalve de Gis/As) kan zodoende op drie manieren gespeld worden:
|
C |
B# |
Dbb |
|
C# |
Db |
B## |
|
D |
C## |
Ebb |
|
Eb |
D# |
Fbb |
|
E |
Fb |
D## |
|
F |
E# |
Gbb |
|
F# |
Gb |
E## |
|
G |
F## |
Abb |
|
G# |
Ab |
|
|
A |
G## |
Bbb |
|
Bb |
Ab |
Cbb |
|
B |
Cb |
A## |
De eerste spelling is de voorkeurspelling in de toonsoort C
De toonladder van C is: C-D-E-F-G-A-B-C.
Voorkeur verhogingen/verlagingen zijn dan C#, Eb, F#, G#, Bb
De alternatieven zijn: Db, D#, Gb, Ab, A#
Voor iedere toonsoort kun je soortgelijke lijstjes maken.
Toonladder van C#: C#-D#-E#-F#-G#-A#-B#-C#,
Voorkeur verhogingen/verlagingen: C##, E, F##, G##, B
Alternatief: D, D##, G, A, A##
enzovoorts.
In theorie zijn er natuurlijk nog ingewikkelder enharmonisaties denkbaar (Bbbb beseses en F### fisisis als enharmonisaties voor de G#/Ab, maar in de muziekpraktijk zul je ze nooit tegenkomen. Meestal zul je de dubbelkruisen of dubbelmollen eerder weg-enharmoniseren en daarmee de muziek 'vriendelijker'.maken voor de gemiddelde speler.
De eerste alternatieve spelling (en notatie) krijg je na enharmonische verwisseling door <x>.
De tweede alternatieve spelling met <alt-shift-x>.
Hoewel de meeste toonhoogten dus op drie manieren te schrijven zijn zullen de meeste verwisselingen in een toonsoort zelden voorkomen (in C groot zal het uiterst onwaarschijnlijk zijn om de noot C als B# of nog uitzonderlijker als Dbb te noteren) Als veel enharmonisatie nodig lijkt zal er meestal sprake zijn van een modulatie of notatie in de verkeerde toonsoort!
